Editörün Köşesi | 

Gözetim mi, özgürlük mü? Güvenlik bahanesiyle özgürlükten vazgeçilemez

Almanya’da bir kez daha “güvenlik” gerekçesiyle özgürlüklerin sınırlandığı bir tartışmanın eşiğindeyiz. Federal Adalet ve Tüketicinin Korunması Bakanlığı’nın hazırladığı ve gerekçe olmaksızın genel veri saklamayı öngören yasa taslağı, yalnızca teknik bir düzenleme değil; demokrasinin omurgasına dokunan açık bir siyasi tercihtir.

Taslak kabul edilirse, hepimizin dijital ayak izleri aylarca kayda alınacak. Kimle, ne zaman, nerede iletişim kurduğumuz; hangi IP adresinden bağlandığımız; hangi mesajlaşma uygulamasını kullandığımız devletin arşivinde yer alacak. “Ağır suçlarla mücadele” gerekçesi kulağa tanıdık geliyor. Ancak bu yaklaşım, suçlu ile suçsuz arasındaki çizgiyi bilinçli biçimde bulanıklaştırıyor ve tüm toplumu potansiyel tehdit olarak gören bir güvenlik anlayışını normalleştiriyor.

Daha da kaygı verici olan ise gazeteciler, avukatlar ve diğer meslek sırrı taşıyan gruplar için bugüne kadar geçerli olan korumaların kaldırılmak istenmesi. Bir gazetecinin kaynağını koruyamadığı, bir yurttaşın medyaya güvenle ulaşamadığı bir ülkede, basın özgürlüğü kâğıt üzerinde kalır.

İzlendiklerini bilen ihbarcılar susar; sustuklarında ise yanlışlar, usulsüzlükler ve kamuoyunu ilgilendiren gerçekler karanlıkta kalır. Oysa demokrasiler, tam da bu bilgilerin gün yüzüne çıkabilmesi sayesinde ayakta durur. İhbarcıların cesaretinin gözetim korkusuyla bastırıldığı bir düzen, demokratik bir toplumun değil; denetimsiz ve hesap vermeyen bir gücün işine yarar.

Sessizce atılan her adım, daha fazla gözetimi normalleştirir

Bu tür düzenlemelerin asıl tehlikesi, çoğu zaman sessizce ve teknik ayrıntıların arkasına saklanarak hayata geçirilmesidir. Bugün “istisnai” denilen gözetim, yarın sıradanlaşır; bugün “sadece metadata” olarak sunulan kayıtlar, yarın bireylerin tüm yaşam haritasına dönüşür. Siyasetin görevi, yurttaşlarını potansiyel suçlu gibi izlemek değil; özgürlükleri güvence altına alacak bir hukuk düzenini cesaretle savunmaktır.

ver.di’nin ve geniş bir medya ittifakının itirazı bu nedenle yalnızca mesleki değil, açıkça politiktir. Basın, demokrasilerde bir lüks değil; kamunun gözü, kulağı ve vicdanıdır. Bu denetim mekanizmasını korku, fişleme ve sürekli gözetimle zayıflatmak; toplumu daha güvenli değil, daha itaatkâr hâle getirir.

Unutulmamalıdır:
Güvenlik bahanesiyle özgürlükten vazgeçen toplumlar, eninde sonunda hem özgürlüğünü hem güvenliğini kaybeder.

HamburgHaber olarak bizler; basın özgürlüğünün, kaynak korumasının ve temel hakların yanında durmaya devam edeceğiz. Çünkü demokrasi, ancak özgür yurttaşların ve özgür bir basının varlığıyla anlamlıdır.