Almanya’da sendikalar ve medya kuruluşları, Federal Adalet Bakanlığı’nın genel veri saklamayı öngören taslağına tepki gösterdi. ver.di, basın özgürlüğünün ve kaynak gizliliğinin tehlikeye girdiğini vurguladı

♦♦ Ahmet Durmuş

HamburgHaber – Almanya’nın en büyük hizmet sendikalarından biri olan Birleşik Hizmet Sendikası ver.di, Federal Adalet ve Tüketicinin Korunması Bakanlığı’nın (BMJV) hazırladığı yeni yasa taslağına sert tepki gösterdi. Geniş bir medya ittifakıyla birlikte hareket eden ver.di, gerekçe olmaksızın genel bir veri saklama (Vorratsdatenspeicherung) uygulamasının hayata geçirilmesinin, başta basın özgürlüğü olmak üzere temel hakları ciddi biçimde tehdit ettiğini vurguladı.

BMJV’nin referans taslağı, gelecekte tüm vatandaşların internet kullanımının – e-posta, mesajlaşma uygulamaları ve benzeri iletişim yolları dâhil – sistematik olarak kayıt altına alınmasını öngörüyor. Taslağa göre saat bilgisi, konum, IP adresi, kullanıcı kimliği ve diğer iletişim verileri altı aya kadar saklanabilecek. Resmî gerekçe, ağır suçlara karıştığı iddia edilen kişilerin tespit edilmesi olsa da, uygulamanın fiilen tüm toplumu kapsayan bir gözetim anlamına geldiği ifade ediliyor.

Gazeteciler ve avukatlar için koruma kaldırılıyor

En çok tepki çeken noktalardan biri ise, gazeteciler, avukatlar ve diğer meslek sırrı taşıyan gruplar için geçerli olan istisnaların taslakta tamamen kaldırılması. ver.di Federal Yönetim Kurulu’nun medyadan sorumlu üyesi Christoph Schmitz-Dethlefsen, bu durumu şu sözlerle eleştirdi:

“Bu yasa, editoryal gizliliği ve dolayısıyla basın özgürlüğünü devletin erişimine açık hâle getirme tehlikesi taşıyor. Bu, özgür basının temelini sarsar.”

Schmitz-Dethlefsen’e göre, iletişimlerin geriye dönük olarak kişilere atanabilmesi, gazetecilerin kaynaklarına gizlilik güvencesi vermesini fiilen imkânsız hâle getiriyor. Oysa kaynakların korunması, basının kamu adına denetleyici rolünü yerine getirebilmesi için vazgeçilmez bir unsur olarak görülüyor.

“Herkes genel şüpheli hâline getiriliyor”

ver.di, gerekçesiz veri toplamanın tüm yurttaşları “genel şüpheli” konumuna soktuğuna dikkat çekiyor. Sendikaya göre özellikle ihbarcılar (whistleblower), bu tür bir gözetim ortamında medyaya güvenle başvuramayacak ve toplumsal sorunlar görünmez hâle gelecek.

Schmitz-Dethlefsen eleştirisini şu sözlerle sürdürüyor:

“Medyanın kaynaklarıyla olan iletişimi gibi temel korunma ihtiyaçları, genel bir veri saklama uygulamasıyla güvence altına alınamaz. Toplumumuz, gözlemlenmeden konuşabilen insanlara ihtiyaç duyuyor. Adalet Bakanlığı ise temel hakların hassasiyet gerektirdiği bir alanda adeta balyoz kullanıyor.”

Geniş medya ittifakı ortak tutum aldı

ver.di, içinde yer aldığı Medya İttifakı kapsamında, “IP adresi saklanmasının getirilmesine ve ceza soruşturmalarında veri toplama yetkilerinin genişletilmesine ilişkin yasa taslağı” hakkında resmî bir görüş yazısı sundu. Bu ittifakta;
ARD, ZDF, Deutschlandradio, Alman Gazeteciler Birliği (DJV), Alman Basın Konseyi, Reporter ohne Grenzen (Sınır Tanımayan Gazeteciler), Özel Medya Derneği, Dijital Yayıncılar ve Gazete Yayıncıları Birliği gibi birçok önemli kurum ve kuruluş yer alıyor.

ver.di ve medya ittifakı, yasa taslağının mevcut hâliyle kabul edilmesi durumunda, basın özgürlüğü, kaynak koruması ve temel haklar açısından telafisi zor sonuçlar doğabileceği uyarısında bulunuyor.