Gazeteciler Don Kişot Değil! Peki Basın Özgürlüğü İçin Siz Ne Yapıyorsunuz?
Hamburg’da gazetecileri eleştirmek kolay, basın özgürlüğüne sahip çıkmak ise herkesin sorumluluğu.
Hamburg’da sosyal medyada gazetecilere yönelik eleştiriler yine gündemde. Son örneklerden biri, Hamburglu Türk-Alman Gençlik Derneği Eş Başkanı Erkan Şahin’in Facebook hesabında yaptığı paylaşım oldu.
Şahin, gazetecilere yönelik eleştirisinde, “Bu Hamburg’da kendine gazeteci diyen şahıslar, dut yemiş bülbüle döndünüz. Gıkınız çıkmıyor, ondan sonra Gazetecilik Günü kutlarsınız utanmadan” ifadelerini kullandı. Paylaşımında ayrıca gazetecileri harekete geçmeye çağıran sert bir üslup kullandı.
Elbette herkes gazetecileri eleştirebilir. Gazeteciler de eleştiriden muaf değildir. Ancak burada sormamız gereken çok daha önemli bir soru var: Gazetecilerden sürekli mücadele etmelerini bekleyenler, kendileri bu mücadeleye ne kadar katkı sunuyor?
Gazetecilerden her şeyi yapmaları bekleniyor
Hamburg’da yıllardır zor şartlar altında yayın hayatını sürdürmeye çalışan Türkçe medya kuruluşları var. Maddi imkânsızlıklar, azalan reklam gelirleri, sınırlı insan kaynağı ve giderek ağırlaşan ekonomik koşullar içinde ayakta kalmaya çalışan gazeteciler, çoğu zaman kendi imkânlarıyla kamuoyunu bilgilendirmeye çalışıyor.
Ancak kentte ne zaman siyasi veya toplumsal açıdan tartışmalı bir gelişme yaşansa, ilk beklenti yine gazetecilerden geliyor.
Bir basın açıklaması yapılacaksa gazeteci yazsın, bir haksızlık gündeme taşınacaksa gazeteci haber yapsın, bir tepki gösterilecekse gazeteci öncülük etsin!
Peki, bu beklentiyi dile getiren dernekler, sivil toplum kuruluşları ve örgütlü topluluklar nerede?
Gazetecilik yalnızca haber yazmak değil, gerektiğinde kamuoyunu harekete geçirmek ve toplumun sorunlarını görünür kılmaktır. Fakat gazetecinin görevi, toplumun ve sivil toplum kuruluşlarının yerine geçmek değildir.
İki bin kişiyi bir araya getirmek mümkünse…
Bunun somut bir örneğini yine Hamburg’da gördük.
19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kapsamında Hamburglu Türk-Alman Gençlik Birliği tarafından Dammtor Parkı‘nda düzenlenen Açık Hava Gençlik Festivali, 2 binden fazla kişiyi bir araya getirdi.
Bu organizasyon, Hamburg’daki Türk toplumunun bir etkinlik etrafında nasıl buluşabileceğini gösterdi.
Demek ki istenildiğinde binlerce insan bir araya getirilebiliyor. Gençler, aileler ve farklı kesimlerden insanlar ortak bir amaç etrafında buluşabiliyor.
Peki, aynı toplumsal güç neden basın özgürlüğü söz konusu olduğunda ortaya konulamıyor?
Bir dernek kültür festivali düzenleyebilir, binlerce kişiyi bir araya getirebilir. Bir başka kuruluş konser, piknik veya kutlama organize edebilir. Bunların hepsi değerlidir. Ancak basın özgürlüğü de en az kültürel etkinlikler kadar, hatta demokratik bir toplumun geleceği açısından çok daha fazla önem taşımaktadır.
Türkiye’de medya üzerindeki baskılar büyürken…
Türkiye’de son dönemde medya kuruluşlarına yönelik kayyım kararları, operasyonlar ve yayın faaliyetlerine müdahaleler yeniden gündemin merkezine oturdu.
14 Ekim 2026’da Halk TV’ye kayyım atanmasının ardından, 17 Kasım’da bu kez Sözcü TV ve sozcu.com.tr kayyım yönetimine devredildi. Sözcü TV’nin yayınları operasyon sırasında kesildi, dört yönetici gözaltına alındı. Basılı Sözcü gazetesi ise kararın dışında kaldı.
Bu gelişmeler yalnızca Türkiye’deki gazetecileri ilgilendirmiyor. Avrupa’da yaşayan milyonlarca insanın haber alma hakkını ve özgür bilgiye erişimini de doğrudan ilgilendiriyor.
Basın özgürlüğü sınırlarla sınırlı bir mesele değildir. Türkiye’de bir televizyon kanalının susturulması, Almanya’da yaşayan Türk toplumunun da meselesidir.
Ancak Almanya’da, özellikle Hamburg’da, bu gelişmeler karşısında örgütlü ve güçlü bir toplumsal tepkinin ortaya çıktığını söylemek zor.
Klavye başında eleştirmek kolay, sokağa çıkmak zor!
Burada özellikle altını çizmek istediğim bir nokta var.
Gazeteciler elbette sessiz kalmamalı. Kalemleriyle, haberleriyle, köşe yazılarıyla ve gerektiğinde açıklamalarıyla tepkilerini ortaya koymalılar. Nitekim bunu yapan gazeteciler de var.
Ancak basın özgürlüğü yalnızca gazetecilerin kişisel meselesi değildir. Bu, doğrudan toplumun haber alma hakkıyla ilgilidir.
Gazetecilerin sesini kesen bir anlayış, aslında toplumun sesini de kısmaktadır.
O halde neden Hamburg’daki dernekler, federasyonlar ve sivil toplum kuruluşları ortak bir basın açıklaması yayımlamıyor? Neden basın özgürlüğüne destek amacıyla geniş katılımlı bir dayanışma etkinliği düzenlenmiyor? Neden binlerce insanı kültürel etkinliklerde bir araya getirebilen kurumlar, böylesine önemli bir konuda da ortak bir irade ortaya koymuyor?
Elbette her derneğin her siyasi gelişmeye tepki göstermesi beklenemez. Ancak konu basın özgürlüğüyse, bu mesele günlük siyasi tartışmaların çok ötesindedir.
Gazeteciler Don Kişot değil!
Hamburg’da bir avuç gazetecinin bütün bu mücadeleyi tek başına yürütmesini beklemek ne kadar gerçekçi?
Yel değirmenlerine karşı savaşan Don Kişot gibi, her haksızlığın karşısında yalnız başlarına durmaları mı isteniyor?
Gazeteciler haber yapar, eleştirir, sorular sorar ve kamuoyunu bilgilendirir. Ancak toplumun örgütlü gücünü harekete geçirmek, sivil toplum kuruluşlarının da sorumluluğundadır.
Bugün gazetecileri eleştirenlerin yarın özgürce haber okuyabilmek, düşüncelerini ifade edebilmek ve farklı görüşlere ulaşabilmek için özgür medyaya ihtiyaç duyacaklarını unutmamaları gerekiyor.
Gazetecilerden cesaret bekleyenler, önce kendi cesaretlerini göstermeli.
Çünkü basın özgürlüğü yalnızca gazetecilerin değil, hepimizin meselesidir.
Gazetecilere bir sorumuz var demeden önce, kendimize de şu soruyu sormalıyız: Basın özgürlüğü için bugüne kadar biz ne yaptık?
Hamburg’da 19 Mayıs coşkusu: ‘Atatürk Yoksa Türkiye Yok’ pankartı damga vurdu

